دو دادستان (انگلیسی: Two Prosecutors) فیلمی در ژانر درام تاریخی محصول سال ۲۰۲۵ به نویسندگی و کارگردانی سرگئی لوزنیتسا است که بر پایهٔ رمان کوتاهی به همین نام اثر گئورگی دمیدوف ساخته شده است. در این فیلم الکساندر کوزنتسوف و الکساندر فیلیپنکو ایفای نقش کردند. داستان فیلم دربارهٔ یک دادستان جوان شوروی است که در جریان پاکسازی بزرگ دوران ژوزف استالین در پی احقاق عدالت برای یک زندانی برمیآید. این فیلم نخستین بار در بخش رقابت اصلی هفتاد و هشتمین جشنواره فیلم کن در ۱۴ مهٔ ۲۰۲۵ به نمایش درآمد و جایزه فرانسوا شاله را از آن خود کرد. اکران عمومی فیلم در آلمان، توسط کمپانی پراگرس از ۱۹ فوریهٔ ۲۰۲۶ آغاز خواهد شد.[^1] داستان این فیلم در دهه 1930 میلادی اتفاق میافتد؛ زمانی که استالین با بیرحمی تمام در شوروی حکمرانی میکرد. «دو دادستان» بر اساس داستانی از نویسنده و دانشمند مخالف حکومت استالین، «گئورکی دمیدوف» ساخته شده است. او در طول جنگ جهانی دوم به مدت ۱۴ سال در «گولاگ» زندانی بود و تا زمان مرگش در اواخر دهه ۹۰ میلادی همواره تحت آزار و اذیت دولت قرار داشت. فیلم با مقدمهای کوتاه درباره یکی از زندانهای شوروی آغاز میشود. به یک زندانی مسن ماموریت داده میشود تا کیسهای از نامههای محکومان را بسوزاند. این کیسه حاوی نامههایی بود که زندانیان برای استالین فرستاده بودند و از او درخواست بررسی مجدد پروندهشان را داشتند.
در میان این نامههای محکوم به نابودی، یادداشتی توسط «استفنیاک» با خون نوشته شده که درخواست دیدار با دادستان کل را دارد. زندانی مسن نامه را از بین نمیبرد و به هر نحوی آن را به دست دادستانی میرساند. دادستانی جوان به نام «کورنیف» نامه را میخواند و برای ملاقات با «استفنیاک» به زندان میآید و در این دیدار، زندانی داستان شکنجهها و آسیبهای خود را برای او تعریف میکند. «کورنیف» با الهام از داستان زندانی، تلاش میکند تا حقیقت را برای مقامات فاش کند، به همین دلیل به مسکو میرود اما با اتفاقاتی روبرو میشود که زندگیاش را تحت تاثیر قرار میدهد. درِ فلزی و زنگزده زندان، نخستین تصویری است که مخاطب را به فضای سنگین فیلم وارد میکند. محیطی ملالآور که به دلیل تصویر برداری و موسیقی کلاسیک از کسالت نجات یافته است
فیلم با صحنههای آهسته و طولانی، خشونت نیروهای شوروی را نشان میدهد و اضطراب و ترس را به بیننده منتقل میکند. کارگردان به صراحت تلخی و خشونت دوران استالین را به تصویر میکشد. همچنین بازی بازیگران باعث شده تا فیلم به اثری جذاب برای تماشا تبدیل شود.
قاببندیهای تصویر و نماهای بسته در زندان، شخصیتها را در گوشه رینگ به دام میاندازد و حس درماندگی آنها را افزایش میدهد. ترکیب رنگها عاری از حس زندگی است. فضای زندان، خیابانها و ادارات بازتابی از شرایط جامعه آن روزهای شوروی است. همچنین در «دو دادستان»، تنش ناشی از خشونت و طغیان نیست بلکه از ماهیت سیستم معیوب شوروی ناشی میشود. فیلم آرامشی را به مخاطب القا نمیکند و به دنبال نشان دادن پیروزی نیست؛ بلکه بیننده را در همان فضای سنگین و غمانگیزی که به تصویر میکشد، غرق میکند. [^2]
[^1] : ویکیپدیا [^٢] : فرارو