مدت خواندن : 2 دقیقه |
ت. کلمات : 422 | دسته : کتاب
اصطلاح Victimology یکی از مفاهیمی است که درباره معنای آن میان دانشمندان علوم اجتماعی (از جمله جرم شناسان، جامعه شناسان و روان شناسان) همواره بحث می شود. خاستگاه این مباحثه ها اغلب به این اختلاف نظر اساسی باز می گردد که چه کسی برای نخستین بار این اصطلاح را به کار برده و چه معنایی از آن را در نظر داشته است. در این میان، از آنجا که جرم شناسان بیشترین سهم را در رواج دادن این اصطلاح به منزله یک حوزه مطالعاتی خاص داشته اند،
نظر غالب این است که اصطلاح مذکور در اصل به حوزه مطالعاتی خاصی برای بررسی رابطه میان قربانی جرم و بزهکار باز می گردد که از دهه هفتاد میلادی به حوزه وسیع تری فراتر از قربانیان جرم (به ویژه به قلمرو قربانیان نقض های حقوق بشری) نیز گسترانده شده است. بدین سان، می توان گفت که این اصطلاح (چه از دیدگاه علمی-تجربی برای مطالعه نقش قربانی جرم در فرآیند شکل گیری پدیده مجرمانه و چه از نظرگاه سیاسی برای تحقیق درباره حمایت از قربانیان نقض های حقوق بشری) به حوزه مشخصی محدود است (یا باید محدود باشد). از جمله: در چارچوب حقوق کیفری ملی، به مطالعه قربانیان جرم های متداول می پردازد و بر پایه حقوق بین المللی کیفری نیز آن دسته قربانیان نقض های حقوق بشری را مطالعه می کند که آن نقض ها اغلب به منزله جنایت های بین المللی جرم انگاری شده اند.
انواع بزهدیدهشناسی عبارت است از:
بزهدیدهشناسی اولیه
بزهدیدهشناسی اولیه به مطالعه ویژگیها و نقش بزهدیده در تکوین جرم و نیز رابطه قربانی جرم با مجرم میپردازد و در حقیقت بزهدیدهشناسی اولیه شاخهای از جرم شناسی علت شناسانه است که در آن نقش بزهدیده در وقوع جرم و بعنوان یکی از علل و عوامل ارتکاب جرم از سوی بزهکاره بررسی و در کنار سایر علل و عوامل جرمزا قرار میگیرد و در مقابل بزهدیدهشناسی پیشگیرانه به عنوان شاخهای از جرمشناسی پیشگیرانه شیوههای پیشگیری از بزهدیدگی را بررسی و مطالعه میکند.
بزهدیدهشناسی ثانویه
بزهدیدهشناسی ثانویه در اثر تحول و توسعه بزهدیدهشناسی اولیه بوجود آمده است که دغدغه آن، بهتر ساختن سرنوشت بزهدیده با ارایه کمک، حمایتهای مادی و معنوی و جبران خسارتهای وی میباشد و انواع مختلف از حمایتها را در شرایط گوناگون نسبت به بزهدیدگان پیشنهاد میکند که در ذیل به تعدادی از آنها اشاره میشود:
- حمایت از بزهدیدگان بلافاصله پس از تحقق جرم از قبیل حمایتهای پزشکی، روانشناختی؛
- حمایت از بزهدیده در مرحله دادرسی از قبیل تفهیم حقوق و فراهم آوردن نیازهای حقوقی؛
- حمایت از بزهدیده در مرحله تامین ضرر و زیان از قبیل تامین خسارت زیاندیده از منابع دولتی.